Odnalezienie szczątków żołnierzy podziemia niepodległościowego było jednym z najważniejszych etapów przywracania pamięci o tych, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie złożyli broni i kontynuowali walkę o wolną i niepodległą Polskę. W latach 2012–2014 podczas kolejnych konferencji prasowych ogłaszano informacje o odnalezieniu miejsc pochówku i szczątków żołnierzy związanych z oddziałem Hieronima Dekutowskiego „Zapory”. 6 grudnia 2012 roku poinformowano o odnalezieniu szczątków Stanisława Łukasika „Rysia”, jednego z najbliższych współpracowników „Zapory”. Kolejnym ważnym wydarzeniem była konferencja z 20 lutego 2013 roku, podczas której ogłoszono odnalezienie szczątków Tadeusza Pelaka „Junaka”. 22 sierpnia 2013 roku przekazano szczególnie doniosłą wiadomość – poinformowano o odnalezieniu szczątków majora Hieronima Dekutowskiego „Zapory”, jednego z najbardziej znanych dowódców polskiego podziemia niepodległościowego. Poszukiwania przyniosły kolejne rezultaty. 28 lutego 2014 roku poinformowano o odnalezieniu szczątków Romana Grońskiego, Jerzego Miatkowskiego, Edmunda Tudruja oraz Arkadiusza Wasilewskiego. Kolejne konferencje prasowe i prowadzone badania pozwoliły przywrócić tożsamość żołnierzom, których przez dziesięciolecia pozbawiano należnego miejsca w historii i pamięci narodowej. Odnalezienie ich szczątków było nie tylko wydarzeniem o znaczeniu historycznym, lecz także symbolicznym aktem przywracania godności ludziom, którzy zapłacili najwyższą cenę za wierność niepodległej Polsce.
Autor: Piotr Norbert Kononowicz